Nhắc tới Songkran, người ta nghĩ ngay đến những con phố đầy nước và tiếng cười — nhưng với người Thái, Tết cổ truyền còn là câu chuyện của bàn ăn: bữa cơm sum họp đầu năm, mâm cơm dâng lên chùa trong buổi sáng đầu tiên và một món ăn mát lành chỉ xuất hiện mỗi dịp này. Bài viết về món ăn dịp Tết Songkran Thái Lan dưới đây sẽ đưa bạn vào căn bếp của ngày Tết Thái, để thấy một Songkran trầm và ấm hơn phía sau lễ hội té nước náo nhiệt.
Khao chae — món ăn “sinh ra” cho ngày Tết Songkran
Nếu phải chọn một món ăn biểu tượng nhất của Songkran, đó là khao chae: cơm được nấu chín rồi ngâm trong nước hoa nhài ướp thật lạnh, ăn kèm một bộ đồ ăn kèm cầu kỳ như ớt nhồi thịt bọc trứng chiên, thịt heo xé sợi tẩm đường thốt nốt, củ cải muối xào trứng và tôm viên chiên. Món ăn có nguồn gốc lâu đời từ cộng đồng người Môn và từng hiện diện trong ẩm thực cung đình Thái, cầu kỳ tới mức xưa kia chỉ xuất hiện trong những gia đình quyền quý. Giữa cái nắng tháng 4 — thời điểm nóng nhất trong năm của Thái Lan — một bát khao chae mát lạnh thơm mùi hoa nhài vừa là cách giải nhiệt, vừa là hương vị mà người Thái xa quê nhớ nhất mỗi độ Tết về.
Buổi sáng đầu năm: dâng cơm tại chùa và nghi lễ chúc phúc
Ngày Tết Songkran của người Thái bắt đầu không phải bằng nước té ra phố, mà bằng bữa cơm dâng lên chùa: các gia đình chuẩn bị thức ăn từ sớm, mang tới chùa dâng cho các nhà sư để làm công đức, cầu bình an cho năm mới và tưởng nhớ tổ tiên. Sau phần lễ tại chùa là nghi lễ rót nước thơm chúc phúc cho ông bà, cha mẹ ngay tại nhà — con cháu quỳ bên, rót từng chút nước thơm lên tay người lớn và nhận lại lời chúc đầu năm. Bữa cơm gia đình đầu năm vì thế không chỉ là chuyện ăn uống: đó là khoảnh khắc ba, bốn thế hệ cùng ngồi lại sau một năm xa cách, và là phần “Tết” nhất trong toàn bộ lễ hội. Chính vì vậy, nhiều người cho rằng muốn hiểu đúng Songkran thì nên bắt đầu từ một buổi sáng ở chùa và một bữa cơm ngày Tết, trước khi bước ra đường phố ướt át lúc trưa về.
Hương vị mùa hè trên mâm cơm ngày Tết
Các món ăn kèm cơm quen thuộc: mâm cơm Thái ngày lễ thường có đủ vị chua — cay — mặn — ngọt với các món cà ri, món canh chua cay và đồ xào dùng chung quanh niêu cơm trắng; mỗi gia đình có thực đơn riêng theo vùng miền và khẩu vị của người lớn tuổi trong nhà.
Trái cây đang độ chín rộ: tháng 4 là lúc xoài bước vào mùa ngon nhất trong năm, và xôi xoài — xôi nếp dẻo ăn cùng xoài chín và nước cốt dừa — trở thành món tráng miệng được chờ đợi nhất trên bàn ăn mùa Tết.
Đồ giải nhiệt suốt những ngày lễ: chè Thái, nước thảo mộc và các món đá bào mát lạnh xuất hiện khắp nơi, cân bằng lại những bữa ăn nhiều gia vị cay nóng và cái nắng đầu mùa hè.
Nếu bạn tới Thái Lan đúng dịp Songkran
Du khách muốn nếm khao chae đúng vị nên tìm tới các nhà hàng Thái truyền thống và quán ăn lâu đời tại Bangkok trong những ngày lễ — nhiều nơi chỉ phục vụ món này theo mùa Songkran. Ngược lại, cũng cần lưu ý không ít quán ăn gia đình nhỏ sẽ nghỉ Tết để về quê sum họp, nên những ngày 13–15/4, lựa chọn ăn uống tại các khu du lịch và trung tâm thương mại thường phong phú hơn khu dân cư. Kết hợp trải nghiệm ẩm thực với phần lễ hội ngoài phố, bạn nên đọc thêm bài điều cần biết khi tham gia lễ hội té nước Songkran và phần giới thiệu lễ hội tại bài lễ hội té nước Songkran Thái Lan.
Muốn sắp xếp chuyến đi đúng mùa Songkran để vừa dự lễ hội vừa thưởng thức ẩm thực ngày Tết, hãy liên hệ Đại lý vé máy bay Việt Mỹ để được tư vấn chi tiết qua hotline 0908 220 888 – 0908 380 888 hoặc số 0915 699 971.
Câu hỏi thường gặp
Khao chae được ăn như thế nào cho đúng cách?
Cơm ngâm nước hoa nhài ướp lạnh được múc ra bát, mỗi miếng cơm ăn kèm một ít đồ ăn kèm đậm vị — sự tương phản giữa cơm mát thanh và đồ kèm mặn ngọt là điểm hấp dẫn của món ăn. Người Thái thường ăn khao chae vào bữa trưa những ngày nắng nóng dịp Songkran.
Ngoài khao chae, bữa cơm ngày Tết của người Thái có gì đặc biệt?
Điểm đặc biệt nằm ở bối cảnh hơn là một thực đơn cố định: đó là bữa cơm sum họp nhiều thế hệ sau nghi lễ dâng cơm tại chùa và rót nước chúc phúc người lớn tuổi, với các món cơm — cà ri — trái cây mùa hè quen thuộc của từng gia đình.
